9.138 en 5.776 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
9.138 = 2 × 3 × 1.523
9.138 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
5.776 = 24 × 192
5.776 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
9.138 : 5.776 = 1 + 3.362
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
5.776 : 3.362 = 1 + 2.414
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
3.362 : 2.414 = 1 + 948
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
2.414 : 948 = 2 + 518
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
948 : 518 = 1 + 430
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
518 : 430 = 1 + 88
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
430 : 88 = 4 + 78
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
88 : 78 = 1 + 10
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
78 : 10 = 7 + 8
Stap 10. Deel de rest van stap 8 door de rest van stap 9:
10 : 8 = 1 + 2
Stap 11. Deel de rest van stap 9 door de rest van stap 10:
8 : 2 = 4 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
2 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (9.138; 5.776) = 2 ≠ 1
Zijn de getallen 9.138 en 5.776 relatief prime? Nee.
ggd (5.776; 9.138) = 2 ≠ 1