780 en 189.957 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
780 = 22 × 3 × 5 × 13
780 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
189.957 = 3 × 23 × 2.753
189.957 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
189.957 : 780 = 243 + 417
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
780 : 417 = 1 + 363
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
417 : 363 = 1 + 54
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
363 : 54 = 6 + 39
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
54 : 39 = 1 + 15
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
39 : 15 = 2 + 9
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
15 : 9 = 1 + 6
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
9 : 6 = 1 + 3
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
6 : 3 = 2 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
3 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (780; 189.957) = 3 ≠ 1
Zijn de getallen 780 en 189.957 relatief prime? Nee.
ggd (780; 189.957) = 3 ≠ 1