659.999.999.930 en 600.000.000.095 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
659.999.999.930 = 2 × 5 × 47 × 61 × 4.783 × 4.813
659.999.999.930 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
600.000.000.095 = 5 × 2.099 × 57.170.081
600.000.000.095 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
659.999.999.930 : 600.000.000.095 = 1 + 59.999.999.835
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
600.000.000.095 : 59.999.999.835 = 10 + 1.745
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
59.999.999.835 : 1.745 = 34.383.954 + 105
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
1.745 : 105 = 16 + 65
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
105 : 65 = 1 + 40
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
65 : 40 = 1 + 25
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
40 : 25 = 1 + 15
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
25 : 15 = 1 + 10
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
15 : 10 = 1 + 5
Stap 10. Deel de rest van stap 8 door de rest van stap 9:
10 : 5 = 2 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
5 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (659.999.999.930; 600.000.000.095) = 5 ≠ 1
Zijn de getallen 659.999.999.930 en 600.000.000.095 relatief prime? Nee.
ggd (600.000.000.095; 659.999.999.930) = 5 ≠ 1