659.999.999.343 en 599.999.999.763 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
659.999.999.343 = 3 × 292 × 83 × 229 × 13.763
659.999.999.343 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
599.999.999.763 = 3 × 199.999.999.921
599.999.999.763 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
659.999.999.343 : 599.999.999.763 = 1 + 59.999.999.580
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
599.999.999.763 : 59.999.999.580 = 10 + 3.963
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
59.999.999.580 : 3.963 = 15.140.045 + 1.245
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
3.963 : 1.245 = 3 + 228
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
1.245 : 228 = 5 + 105
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
228 : 105 = 2 + 18
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
105 : 18 = 5 + 15
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
18 : 15 = 1 + 3
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
15 : 3 = 5 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
3 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (659.999.999.343; 599.999.999.763) = 3 ≠ 1
Zijn de getallen 659.999.999.343 en 599.999.999.763 relatief prime? Nee.
ggd (599.999.999.763; 659.999.999.343) = 3 ≠ 1