659.999.999.109 en 599.999.999.814 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
659.999.999.109 = 3 × 11 × 863 × 23.174.971
659.999.999.109 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
599.999.999.814 = 2 × 32 × 29 × 1.149.425.287
599.999.999.814 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
659.999.999.109 : 599.999.999.814 = 1 + 59.999.999.295
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
599.999.999.814 : 59.999.999.295 = 10 + 6.864
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
59.999.999.295 : 6.864 = 8.741.258 + 4.383
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
6.864 : 4.383 = 1 + 2.481
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
4.383 : 2.481 = 1 + 1.902
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
2.481 : 1.902 = 1 + 579
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
1.902 : 579 = 3 + 165
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
579 : 165 = 3 + 84
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
165 : 84 = 1 + 81
Stap 10. Deel de rest van stap 8 door de rest van stap 9:
84 : 81 = 1 + 3
Stap 11. Deel de rest van stap 9 door de rest van stap 10:
81 : 3 = 27 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
3 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (659.999.999.109; 599.999.999.814) = 3 ≠ 1
Zijn de getallen 659.999.999.109 en 599.999.999.814 relatief prime? Nee.
ggd (599.999.999.814; 659.999.999.109) = 3 ≠ 1