2.139 en 9.798 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
2.139 = 3 × 23 × 31
2.139 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
9.798 = 2 × 3 × 23 × 71
9.798 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
9.798 : 2.139 = 4 + 1.242
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
2.139 : 1.242 = 1 + 897
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
1.242 : 897 = 1 + 345
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
897 : 345 = 2 + 207
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
345 : 207 = 1 + 138
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
207 : 138 = 1 + 69
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
138 : 69 = 2 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
69 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (2.139; 9.798) = 69 ≠ 1
Zijn de getallen 2.139 en 9.798 relatief prime? Nee.
ggd (2.139; 9.798) = 69 ≠ 1