15.195 en 1.706 zijn relatief prime... als:
- Als er geen ander getal is dan 1 dat beide getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
15.195 = 3 × 5 × 1.013
15.195 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
1.706 = 2 × 853
1.706 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
15.195 : 1.706 = 8 + 1.547
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
1.706 : 1.547 = 1 + 159
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
1.547 : 159 = 9 + 116
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
159 : 116 = 1 + 43
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
116 : 43 = 2 + 30
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
43 : 30 = 1 + 13
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
30 : 13 = 2 + 4
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
13 : 4 = 3 + 1
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
4 : 1 = 4 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
1 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (15.195; 1.706) = 1
Zijn de getallen 15.195 en 1.706 relatief prime? Ja.
ggd (1.706; 15.195) = 1