15.138 en 1.695 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
15.138 = 2 × 32 × 292
15.138 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
1.695 = 3 × 5 × 113
1.695 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
15.138 : 1.695 = 8 + 1.578
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
1.695 : 1.578 = 1 + 117
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
1.578 : 117 = 13 + 57
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
117 : 57 = 2 + 3
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
57 : 3 = 19 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
3 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (15.138; 1.695) = 3 ≠ 1
Zijn de getallen 15.138 en 1.695 relatief prime? Nee.
ggd (1.695; 15.138) = 3 ≠ 1