14.819 en 1.801 zijn relatief prime... als:
- Als er geen ander getal is dan 1 dat beide getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
14.819 = 7 × 29 × 73
14.819 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
1.801 is een priemgetal, het kan niet worden ontbonden in andere priemfactoren.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
14.819 : 1.801 = 8 + 411
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
1.801 : 411 = 4 + 157
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
411 : 157 = 2 + 97
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
157 : 97 = 1 + 60
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
97 : 60 = 1 + 37
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
60 : 37 = 1 + 23
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
37 : 23 = 1 + 14
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
23 : 14 = 1 + 9
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
14 : 9 = 1 + 5
Stap 10. Deel de rest van stap 8 door de rest van stap 9:
9 : 5 = 1 + 4
Stap 11. Deel de rest van stap 9 door de rest van stap 10:
5 : 4 = 1 + 1
Stap 12. Deel de rest van stap 10 door de rest van stap 11:
4 : 1 = 4 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
1 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (14.819; 1.801) = 1
Zijn de getallen 14.819 en 1.801 relatief prime? Ja.
ggd (1.801; 14.819) = 1