13.843 en 15.026 zijn relatief prime... als:
- Als er geen ander getal is dan 1 dat beide getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
13.843 = 109 × 127
13.843 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
15.026 = 2 × 11 × 683
15.026 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
15.026 : 13.843 = 1 + 1.183
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
13.843 : 1.183 = 11 + 830
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
1.183 : 830 = 1 + 353
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
830 : 353 = 2 + 124
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
353 : 124 = 2 + 105
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
124 : 105 = 1 + 19
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
105 : 19 = 5 + 10
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
19 : 10 = 1 + 9
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
10 : 9 = 1 + 1
Stap 10. Deel de rest van stap 8 door de rest van stap 9:
9 : 1 = 9 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
1 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (13.843; 15.026) = 1
Zijn de getallen 13.843 en 15.026 relatief prime? Ja.
ggd (13.843; 15.026) = 1