13.836 en 15.015 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
13.836 = 22 × 3 × 1.153
13.836 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
15.015 = 3 × 5 × 7 × 11 × 13
15.015 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
15.015 : 13.836 = 1 + 1.179
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
13.836 : 1.179 = 11 + 867
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
1.179 : 867 = 1 + 312
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
867 : 312 = 2 + 243
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
312 : 243 = 1 + 69
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
243 : 69 = 3 + 36
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
69 : 36 = 1 + 33
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
36 : 33 = 1 + 3
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
33 : 3 = 11 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
3 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (13.836; 15.015) = 3 ≠ 1
Zijn de getallen 13.836 en 15.015 relatief prime? Nee.
ggd (13.836; 15.015) = 3 ≠ 1