13.815 en 15.030 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
13.815 = 32 × 5 × 307
13.815 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
15.030 = 2 × 32 × 5 × 167
15.030 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
15.030 : 13.815 = 1 + 1.215
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
13.815 : 1.215 = 11 + 450
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
1.215 : 450 = 2 + 315
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
450 : 315 = 1 + 135
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
315 : 135 = 2 + 45
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
135 : 45 = 3 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
45 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (13.815; 15.030) = 45 ≠ 1
Zijn de getallen 13.815 en 15.030 relatief prime? Nee.
ggd (13.815; 15.030) = 45 ≠ 1