12.345.678.893 en 1.987.654.300 zijn relatief prime... als:
- Als er geen ander getal is dan 1 dat beide getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
12.345.678.893 = 47 × 262.674.019
12.345.678.893 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
1.987.654.300 = 22 × 52 × 1.097 × 18.119
1.987.654.300 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
12.345.678.893 : 1.987.654.300 = 6 + 419.753.093
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
1.987.654.300 : 419.753.093 = 4 + 308.641.928
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
419.753.093 : 308.641.928 = 1 + 111.111.165
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
308.641.928 : 111.111.165 = 2 + 86.419.598
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
111.111.165 : 86.419.598 = 1 + 24.691.567
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
86.419.598 : 24.691.567 = 3 + 12.344.897
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
24.691.567 : 12.344.897 = 2 + 1.773
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
12.344.897 : 1.773 = 6.962 + 1.271
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
1.773 : 1.271 = 1 + 502
Stap 10. Deel de rest van stap 8 door de rest van stap 9:
1.271 : 502 = 2 + 267
Stap 11. Deel de rest van stap 9 door de rest van stap 10:
502 : 267 = 1 + 235
Stap 12. Deel de rest van stap 10 door de rest van stap 11:
267 : 235 = 1 + 32
Stap 13. Deel de rest van stap 11 door de rest van stap 12:
235 : 32 = 7 + 11
Stap 14. Deel de rest van stap 12 door de rest van stap 13:
32 : 11 = 2 + 10
Stap 15. Deel de rest van stap 13 door de rest van stap 14:
11 : 10 = 1 + 1
Stap 16. Deel de rest van stap 14 door de rest van stap 15:
10 : 1 = 10 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
1 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (12.345.678.893; 1.987.654.300) = 1
Zijn de getallen 12.345.678.893 en 1.987.654.300 relatief prime? Ja.
ggd (1.987.654.300; 12.345.678.893) = 1