1.197 en 1.899 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
1.197 = 32 × 7 × 19
1.197 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
1.899 = 32 × 211
1.899 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
1.899 : 1.197 = 1 + 702
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
1.197 : 702 = 1 + 495
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
702 : 495 = 1 + 207
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
495 : 207 = 2 + 81
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
207 : 81 = 2 + 45
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
81 : 45 = 1 + 36
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
45 : 36 = 1 + 9
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
36 : 9 = 4 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
9 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (1.197; 1.899) = 9 ≠ 1
Zijn de getallen 1.197 en 1.899 relatief prime? Nee.
ggd (1.197; 1.899) = 9 ≠ 1