1.173.081 en 1.469 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
1.173.081 = 3 × 7 × 13 × 4.297
1.173.081 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
1.469 = 13 × 113
1.469 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
1.173.081 : 1.469 = 798 + 819
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
1.469 : 819 = 1 + 650
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
819 : 650 = 1 + 169
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
650 : 169 = 3 + 143
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
169 : 143 = 1 + 26
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
143 : 26 = 5 + 13
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
26 : 13 = 2 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
13 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (1.173.081; 1.469) = 13 ≠ 1
Zijn de getallen 1.173.081 en 1.469 relatief prime? Nee.
ggd (1.469; 1.173.081) = 13 ≠ 1