1.143 en 8.970 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
1.143 = 32 × 127
1.143 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
8.970 = 2 × 3 × 5 × 13 × 23
8.970 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
8.970 : 1.143 = 7 + 969
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
1.143 : 969 = 1 + 174
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
969 : 174 = 5 + 99
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
174 : 99 = 1 + 75
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
99 : 75 = 1 + 24
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
75 : 24 = 3 + 3
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
24 : 3 = 8 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
3 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (1.143; 8.970) = 3 ≠ 1
Zijn de getallen 1.143 en 8.970 relatief prime? Nee.
ggd (1.143; 8.970) = 3 ≠ 1