1.000.000.000.000 en 9.616 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
1.000.000.000.000 = 212 × 512
1.000.000.000.000 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
9.616 = 24 × 601
9.616 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
1.000.000.000.000 : 9.616 = 103.993.344 + 4.096
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
9.616 : 4.096 = 2 + 1.424
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
4.096 : 1.424 = 2 + 1.248
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
1.424 : 1.248 = 1 + 176
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
1.248 : 176 = 7 + 16
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
176 : 16 = 11 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
16 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (1.000.000.000.000; 9.616) = 16 ≠ 1
Zijn de getallen 1.000.000.000.000 en 9.616 relatief prime? Nee.
ggd (9.616; 1.000.000.000.000) = 16 ≠ 1