1.000.000.000.000 en 9.246 zijn niet relatief priemgetal... als
- Als er minstens één ander getal is dan 1 dat de twee getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, niet gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
1.000.000.000.000 = 212 × 512
1.000.000.000.000 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
9.246 = 2 × 3 × 23 × 67
9.246 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
1.000.000.000.000 : 9.246 = 108.154.877 + 7.258
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
9.246 : 7.258 = 1 + 1.988
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
7.258 : 1.988 = 3 + 1.294
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
1.988 : 1.294 = 1 + 694
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
1.294 : 694 = 1 + 600
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
694 : 600 = 1 + 94
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
600 : 94 = 6 + 36
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
94 : 36 = 2 + 22
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
36 : 22 = 1 + 14
Stap 10. Deel de rest van stap 8 door de rest van stap 9:
22 : 14 = 1 + 8
Stap 11. Deel de rest van stap 9 door de rest van stap 10:
14 : 8 = 1 + 6
Stap 12. Deel de rest van stap 10 door de rest van stap 11:
8 : 6 = 1 + 2
Stap 13. Deel de rest van stap 11 door de rest van stap 12:
6 : 2 = 3 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
2 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (1.000.000.000.000; 9.246) = 2 ≠ 1
Zijn de getallen 1.000.000.000.000 en 9.246 relatief prime? Nee.
ggd (9.246; 1.000.000.000.000) = 2 ≠ 1