1.000.000.000.000 en 13.813.793 zijn relatief prime... als:
- Als er geen ander getal is dan 1 dat beide getallen zonder rest deelt. Of...
- Of, met andere woorden, als hun grootste gemene deler, ggd, gelijk is aan 1.
Bereken de grootste gemene deler, ggd, van de getallen
Methode 1. De ontbinding in priemfactoren:
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
1.000.000.000.000 = 212 × 512
1.000.000.000.000 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
13.813.793 = 7 × 43 × 45.893
13.813.793 is geen priemgetal, het is een samengesteld getal.
- De getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft slechts twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat minstens één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren van de twee getallen, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
Stap 1. Deel het grotere getal door het kleinere:
1.000.000.000.000 : 13.813.793 = 72.391 + 5.710.937
Stap 2. Deel het kleinere getal door de rest van de bovenstaande bewerking:
13.813.793 : 5.710.937 = 2 + 2.391.919
Stap 3. Deel de rest van stap 1 door de rest van stap 2:
5.710.937 : 2.391.919 = 2 + 927.099
Stap 4. Deel de rest van stap 2 door de rest van stap 3:
2.391.919 : 927.099 = 2 + 537.721
Stap 5. Deel de rest van stap 3 door de rest van stap 4:
927.099 : 537.721 = 1 + 389.378
Stap 6. Deel de rest van stap 4 door de rest van stap 5:
537.721 : 389.378 = 1 + 148.343
Stap 7. Deel de rest van stap 5 door de rest van stap 6:
389.378 : 148.343 = 2 + 92.692
Stap 8. Deel de rest van stap 6 door de rest van stap 7:
148.343 : 92.692 = 1 + 55.651
Stap 9. Deel de rest van stap 7 door de rest van stap 8:
92.692 : 55.651 = 1 + 37.041
Stap 10. Deel de rest van stap 8 door de rest van stap 9:
55.651 : 37.041 = 1 + 18.610
Stap 11. Deel de rest van stap 9 door de rest van stap 10:
37.041 : 18.610 = 1 + 18.431
Stap 12. Deel de rest van stap 10 door de rest van stap 11:
18.610 : 18.431 = 1 + 179
Stap 13. Deel de rest van stap 11 door de rest van stap 12:
18.431 : 179 = 102 + 173
Stap 14. Deel de rest van stap 12 door de rest van stap 13:
179 : 173 = 1 + 6
Stap 15. Deel de rest van stap 13 door de rest van stap 14:
173 : 6 = 28 + 5
Stap 16. Deel de rest van stap 14 door de rest van stap 15:
6 : 5 = 1 + 1
Stap 17. Deel de rest van stap 15 door de rest van stap 16:
5 : 1 = 5 + 0
Bij deze stap is de rest nul, dus stoppen we:
1 is het getal waar we naar op zoek waren - de laatste niet-nul rest.
Dit is de grootste gemene deler.
ggd (1.000.000.000.000; 13.813.793) = 1
Zijn de getallen 1.000.000.000.000 en 13.813.793 relatief prime? Ja.
ggd (13.813.793; 1.000.000.000.000) = 1