Hoe de breuk te vereenvoudigen tot de eenvoudigste equivalente vorm?
- Om een breuk te vereenvoudigen tot de eenvoudigste equivalente vorm, deelt u de teller en de noemer van de breuk door hun grootste gemene deler, ggd.
- Om de grootste gemene deler, ggd, te berekenen, ontbinden we de twee getallen in priemfactoren.
De ontbinding in priemfactoren van de twee getallen
Het ontbinden in priemfactoren van een getal: de priemgetallen vinden die zich vermenigvuldigen om dat getal te maken.
129.719.999.961 = 34 × 17 × 19 × 487 × 10.181
129.719.999.961 is geen priemgetal maar een samengesteld getal.
116.748.000.009 = 32 × 53 × 89 × 2.750.053
116.748.000.009 is geen priemgetal maar een samengesteld getal.
- De natuurlijke getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf heten priemgetallen. Een priemgetal heeft precies twee delers: 1 en zichzelf.
- Een samengesteld getal is een natuurlijk getal dat ten minste één andere deler heeft dan 1 en zichzelf.
Bereken de grootste gemene deler, ggd:
Vermenigvuldig alle gemeenschappelijke priemfactoren, genomen door hun kleinste exponenten (de kleinste machten).
ggd (129.719.999.961; 116.748.000.009) = 32 = 9
De breuk is nu vereenvoudigd tot de eenvoudigste equivalente vorm.
Wat is een breuk vereenvoudigd tot de eenvoudigste vorm?
- Een breuk vereenvoudigd tot de eenvoudigste equivalente vorm is een breuk met de kleinst mogelijke teller en noemer.
- Een breuk die is vereenvoudigd tot zijn eenvoudigste vorm, wordt een onvereenvoudigbaare breuk genoemd en de teller en noemer zijn relatief priemgetallen.
- 14.413.333.329/12.972.000.001 is een onechte breuk.
- Een onechte breuk: de teller is groter dan of gelijk aan de noemer.
Herschrijf de breuk:
Als een gemengd getal (gemengde breuk):
- Een gemengd getal: een geheel getal en een echte breuk met hetzelfde teken.
- De aanvankelijke onechte breuk wordt berekend door het gehele getal en de echte breuk op te tellen.
- Een echte fractie: de teller is kleiner dan de noemer.
14.413.333.329 : 12.972.000.001 = 1 en Rest = 1.441.333.328 ⇒
14.413.333.329 = 1 × 12.972.000.001 + 1.441.333.328 ⇒
14.413.333.329/12.972.000.001 =
(1 × 12.972.000.001 + 1441333328) / 12.972.000.001 =
(1 × 12.972.000.001) / 12.972.000.001 + 1441333328 / 12.972.000.001 =
1 + 1.441.333.328/12.972.000.001 =
1 1.441.333.328/12.972.000.001
Als een decimaal getal (van een geheel)
Deel de teller van de breuk door de noemer.
1 1.441.333.328/12.972.000.001 =
1 + 1.441.333.328/12.972.000.001 =
1 + 1.441.333.328 : 12.972.000.001 ≈
1,111111110691 ≈
1,11
Als een percentage (van een geheel)
- Vermenigvuldig de waarde van de breuk met de breuk 100/100
- 100/100 = 100 : 100 = 100% = 1
- Vermenigvuldig een getal met de breuk 100/100,
... en de waarde verandert niet.
1,111111110691 =
1,111111110691 × 100/100 =
111,11111106914/100 =
111,11111106914% ≈
111,11%